{"id":7896,"date":"2022-04-18T08:14:53","date_gmt":"2022-04-18T08:14:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/?p=7896"},"modified":"2024-09-18T11:55:46","modified_gmt":"2024-09-18T11:55:46","slug":"gida-katki-maddeleri-nelerdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/yasa\/iyi-yasam\/gida-katki-maddeleri-nelerdir\/","title":{"rendered":"G\u0131da Katk\u0131 Maddeleri Nelerdir? Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u0130\u00e7in Hangilerinden Uzak Durmal\u0131s\u0131n\u0131z?"},"content":{"rendered":"\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kapal\u0131 ambalajl\u0131 g\u0131dalar uzun s\u00fcreler boyunca k\u0131vamlar\u0131n\u0131, renklerini, tatlar\u0131n\u0131 koruyor ve bozulmadan raflarda durabiliyor. Peki, bu besinler bu kadar uzun s\u00fcre nas\u0131l fabrikadan \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 andaki kalitede kalabiliyor? \u0130\u015fte, bu soruyu cevaplamak i\u00e7in \u00f6ncelikle g\u0131da katk\u0131 maddelerinin ne oldu\u011fu bilmek \u00f6nemli.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>G\u0131da Katk\u0131 Maddesi Nedir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk G\u0131da Kodeksi Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019ne g\u00f6re g\u0131da maddeleri; tek ba\u015f\u0131na g\u0131da olarak t\u00fcketilmeyen, besleyici bir de\u011feri olan veya olmayan maddelerdir. Ayn\u0131 zamanda g\u0131dalar\u0131n k\u0131vam\u0131, tad\u0131, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc, kokusu gibi \u00f6zelliklerini korur. G\u0131da katk\u0131 maddeleri \u00e7e\u015fitli gruplara ayr\u0131l\u0131r.<strong> <\/strong>Baz\u0131 g\u0131da katk\u0131 maddelerinin s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde yapabiliriz:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Koruyucular<\/li><li>Tatland\u0131r\u0131c\u0131lar<\/li><li>Renklendiriciler<\/li><li>Nemlendiriciler<\/li><li>Asitlik d\u00fczenleyiciler<\/li><li>Aroma artt\u0131r\u0131c\u0131lar<\/li><li>K\u0131vam artt\u0131r\u0131c\u0131lar<\/li><li>Sertle\u015ftiriciler<\/li><li>Em\u00fclgat\u00f6rler<\/li><li>Hacim artt\u0131r\u0131c\u0131lar<\/li><li>K\u00f6p\u00fcklenmeyi \u00f6nleyiciler<\/li><li>Topaklanmay\u0131 \u00f6nleyiciler<\/li><li>Jelle\u015ftiriciler<\/li><li>Kal\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar<\/li><\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"724\" height=\"483\" src=\"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/04\/gida-maddeleri-sagliga-zararli-mi.jpg\" alt=\"G\u0131da Maddeleri Sa\u011fl\u0131\u011fa Zararl\u0131 M\u0131\" class=\"wp-image-7900\" srcset=\"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/04\/gida-maddeleri-sagliga-zararli-mi.jpg 724w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/04\/gida-maddeleri-sagliga-zararli-mi-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/04\/gida-maddeleri-sagliga-zararli-mi-585x390.jpg 585w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/04\/gida-maddeleri-sagliga-zararli-mi-263x175.jpg 263w\" sizes=\"auto, (max-width: 724px) 100vw, 724px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u0130nsan Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u0130\u00e7in Zararl\u0131 Olabilecek G\u0131da Katk\u0131 Maddeleri Hangileri?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>G\u0131da katk\u0131 maddelerinin hepsi zararl\u0131 olmasa da <a href=\"https:\/\/www.healthline.com\/nutrition\/common-food-additives\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re<\/a> baz\u0131 \u00e7e\u015fitleri, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkileyebiliyor ve baz\u0131 hastal\u0131klar\u0131 tetikleyebiliyor. Zararl\u0131 olabilecek g\u0131da katk\u0131 maddelerini ve baz\u0131 g\u0131da katk\u0131 maddesi gruplar\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n\n\n\n<strong><ol start=\"1\"><li>Sodyum Nitrit<\/li><\/ol><\/strong>\n\n\n\n\n<p>Sodyum nitrit, i\u015flenmi\u015f etlerde s\u0131kl\u0131kla bulunan ve besinlerde bakteri \u00fcremesini engelleyen yani onlar\u0131n raf \u00f6mr\u00fcn\u00fc uzatan bir g\u0131da maddesidir. Ayr\u0131ca etlere tuzlu bir tat ve pembe-k\u0131rm\u0131z\u0131ms\u0131 bir renk verir. Sodyum nitritin g\u0131da kodu ise E250\u2019dir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Sodyum nitrit; et ve et \u00fcr\u00fcnleri, bal\u0131klar ve baz\u0131 peynir t\u00fcrlerinde kullan\u0131l\u0131r. Tavuk, sucuk, salam, sosis, s\u0131\u011f\u0131r eti gibi haz\u0131r g\u0131dalar bunlardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<strong><ol start=\"2\"><li>\u00c7in Tuzu<\/li><\/ol><\/strong>\n\n\n\n<p>Monosodyum glutamat (MSG) olarak da bilinen \u00c7in tuzu, E621 kodlu bir g\u0131da katk\u0131 maddesidir. \u00c7in tuzu, doyma hissini bast\u0131rmada etkilidir. Ayr\u0131ca eklendi\u011fi g\u0131daya lezzet verir.<strong> <\/strong>\u00c7e\u015fitli haz\u0131r k\u00f6fte har\u00e7lar\u0131, et suyu tabletleri, cips \u00e7e\u015fitleri, kat\u0131 ya\u011flar ve tost ekmeklerinde \u00c7in tuzu bulunur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<strong><ol start=\"3\"><li>Y\u00fcksek Fruktoz M\u0131s\u0131r \u015eurubu<\/li><\/ol><\/strong>\n\n\n\n\n<p>Y\u00fcksek fruktoz m\u0131s\u0131r \u015furubu, m\u0131s\u0131r ni\u015fastas\u0131ndan \u00fcretilen s\u0131v\u0131 bir tatland\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r. Yiyecekleri tatland\u0131rmada kullan\u0131l\u0131r ve t\u00fcketildi\u011finde insanda tokluk hissi uyand\u0131rmaz. \u00c7ikolata, gofret, haz\u0131r puding, haz\u0131r kek, ket\u00e7ap, bisk\u00fcvi, kola gibi \u00fcr\u00fcnlerde kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"724\" height=\"483\" src=\"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/04\/zararli-gida-maddeleri-hangileridir.jpg\" alt=\"Zararl\u0131 G\u0131da Maddeleri Hangileridir?\" class=\"wp-image-7901\" srcset=\"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/04\/zararli-gida-maddeleri-hangileridir.jpg 724w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/04\/zararli-gida-maddeleri-hangileridir-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/04\/zararli-gida-maddeleri-hangileridir-585x390.jpg 585w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/04\/zararli-gida-maddeleri-hangileridir-263x175.jpg 263w\" sizes=\"auto, (max-width: 724px) 100vw, 724px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<strong><ol start=\"4\"><li>Trans Ya\u011f<\/li><\/ol><\/strong>\n\n\n\n\n<p>Do\u011fal yollarla elde edilmeden, bitkisel s\u0131v\u0131 ya\u011flar\u0131n baz\u0131 i\u015flemlerden ge\u00e7irilmesiyle elde edilen zararl\u0131 g\u0131da katk\u0131 maddelerinden biridir. Trans ya\u011f; margarinlerde, haz\u0131r hayvansal g\u0131dalarda, s\u00fcr\u00fclebilir kahvalt\u0131l\u0131k ya\u011flarda, paketlenmi\u015f bisk\u00fcvi, kek, \u00e7ikolata, gofret, cips, salata soslar\u0131, kurabiye, kraker ile haz\u0131r k\u00f6ftede bulunur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<strong><ol start=\"5\"><li>Karajenan<\/li><\/ol><\/strong>\n\n\n\n\n<p>Karajenan, bir\u00e7ok g\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fcnde koyula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve koruyucu olarak kullan\u0131lan, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zararl\u0131 olabilecek katk\u0131 maddelerinden biridir. Paketlenmi\u015f \u00e7ikolatal\u0131 s\u00fct, vegan peyniri, dondurma, badem s\u00fct\u00fc, pirin\u00e7 s\u00fct\u00fc gibi \u00fcr\u00fcnlerde bulunur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<strong><ol start=\"6\"><li>\u00c7e\u015fitli Yapay G\u0131da Boyalar\u0131<\/li><\/ol><\/strong>\n\n\n\n\n<p>G\u0131da boyalar\u0131, \u015fekerlerden baharatlara kadar bir\u00e7ok g\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fcne renk vererek g\u00fcn\u00fcm\u00fcnlerini canland\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131lan kimyasal maddeleridir. \u00d6zellikle insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zararl\u0131 olabilecek baz\u0131 g\u0131da boyalar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Sar\u0131 5<\/li><li>Sar\u0131 6<\/li><li>K\u0131rm\u0131z\u0131 40<\/li><li>K\u0131rm\u0131z\u0131 3<\/li><li>Mavi 1<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>G\u0131da boyalar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu besinler ise \u015funlard\u0131r: Haz\u0131r meyve ezmeleri, toz kremalar, marmelatlar, meyveli yo\u011furtlar, re\u00e7eller, gazl\u0131 i\u00e7ecekler, ket\u00e7ap, mayonez ve hardal.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<strong><ol start=\"7\"><li>Yapay Tatland\u0131r\u0131c\u0131lar<\/li><\/ol><\/strong>\n\n\n\n\n<p>Yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar, kalori i\u00e7eri\u011fini azalt\u0131rken tatl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in bir\u00e7ok diyet yiyecek ve i\u00e7ecekte kullan\u0131l\u0131r. Yayg\u0131n yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lardan baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Aspartam (E951)<\/li><li>Sukraloz (E955)<\/li><li>Sakkarin (E954)&nbsp;&nbsp;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar genel olarak g\u00fcvenilir kabul edilen, ancak fazla al\u0131m\u0131nda zararl\u0131 olabilen katk\u0131 maddelerindendir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"724\" height=\"483\" src=\"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/04\/gida-maddeleri-nelerdir-1.jpg\" alt=\"G\u0131da Maddeleri Nelerdir\" class=\"wp-image-7899\" srcset=\"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/04\/gida-maddeleri-nelerdir-1.jpg 724w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/04\/gida-maddeleri-nelerdir-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/04\/gida-maddeleri-nelerdir-1-585x390.jpg 585w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/04\/gida-maddeleri-nelerdir-1-263x175.jpg 263w\" sizes=\"auto, (max-width: 724px) 100vw, 724px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-g-da-katk-maddelerinin-i-nsan-sa-l-zerindeki-etkileri-nelerdir\"><strong>G\u0131da Katk\u0131 Maddelerinin \u0130nsan Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00dczerindeki Etkileri Nelerdir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u0131da katk\u0131 maddeleri, ilgili \u00fcr\u00fcn gruplar\u0131n\u0131n tamam\u0131nda bulunmayabilir, ancak bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcnde kullan\u0131l\u0131rlar. Baz\u0131 g\u0131da maddeleri yo\u011fun t\u00fcketildi\u011finde insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok zararl\u0131 olurken baz\u0131lar\u0131, t\u00fcketim miktar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u015fekilde insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda sorunlar ortaya \u00e7\u0131karmada etkili olabilir. Benzer \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re g\u0131da katk\u0131 maddelerinin t\u00fcketimiyle ortaya \u00e7\u0131kabilecek sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Kandaki \u015feker miktar\u0131n\u0131 art\u0131rmada etkilidirler.<\/li><li>Mide, meme gibi baz\u0131 kanser t\u00fcrlerinin olu\u015fumunda etkili olurlar.<\/li><li>Diyabet, kalp hastal\u0131klar\u0131 gibi sorunlar\u0131n olu\u015fmas\u0131nda tetikleyici g\u00f6rev \u00fcstlenirler.<\/li><li>Sindirim sisteminde sorun \u00e7\u0131karmaya yol a\u00e7arlar&nbsp;<\/li><li>Beldeki ya\u011f oran\u0131n\u0131 y\u00fckseltmede aktif rol al\u0131rlar.<\/li><li>Tip 2 diyabet yani halk aras\u0131nda bilinen ad\u0131yla \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rmada etki ederler.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>G\u0131da katk\u0131 maddelerinin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131karabilecek zararlar\u0131 bu \u015fekilde olsa da bu konuda h\u00e2l\u00e2 say\u0131s\u0131z \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131l\u0131yor. Umuyoruz ki ilerleyen s\u00fcre\u00e7lerde art\u0131k hangi katk\u0131 maddesinin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda nas\u0131l bir etki yapabilece\u011fini daha net biliyor olaca\u011f\u0131z.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0131da katk\u0131 maddelerinin verebilece\u011fi zarar\u0131 aza indirmek i\u00e7in tavsiyemiz ise iyi bir etiket okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 edinmek. Yani bir g\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fc alaca\u011f\u0131n\u0131z zaman onun ne i\u00e7erdi\u011fini, \u00fcr\u00fcn\u00fcn ambalaj\u0131n\u0131n \u00fczerinde bulunan i\u00e7indekiler k\u0131sm\u0131ndan kontrol etmeniz. Bu sayede \u00fcr\u00fcn\u00fc almadan \u00f6nce i\u00e7inde ne gibi zararl\u0131 katk\u0131 maddelerinin oldu\u011funu \u00f6\u011frenirsiniz. <a href=\"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/yasa\/iyi-yasam\/saglikli-beslenme\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme<\/a> i\u00e7in bilin\u00e7li olmak son derece \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00fcnler dileriz!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinde hangi g\u0131da katk\u0131 maddesinin oldu\u011funu ve bunlar\u0131n insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerindeki etkisini biliyor musunuz? Ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7898,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,887],"tags":[899,901],"class_list":["post-7896","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iyi-yasam","category-yasa","tag-ipucu","tag-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7896","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7896"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7896\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7919,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7896\/revisions\/7919"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7898"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7896"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7896"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7896"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}