{"id":8354,"date":"2022-10-06T13:05:31","date_gmt":"2022-10-06T13:05:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/?p=8354"},"modified":"2024-09-18T11:55:13","modified_gmt":"2024-09-18T11:55:13","slug":"enflasyon-nedir-nasil-hesaplanir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/yasa\/enflasyon-nedir-nasil-hesaplanir\/","title":{"rendered":"Enflasyon Nedir? Enflasyon Nas\u0131l Hesaplan\u0131r?"},"content":{"rendered":"\n<p>Marketteki yiyecekten ma\u011fazadaki aksesuar \u00fcr\u00fcnlerine, araba galerilerindeki ara\u00e7lardan f\u0131r\u0131ndaki ekmeklere kadar her mal\u0131n fiyat\u0131 zaman zaman de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterebilir. Bunun nedeni; \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretiminde kullan\u0131lan malzemelerin i\u00e7eri\u011fi, makinelerin kalitesi, ham maddeye olan eri\u015fim, mala veya hizmete olan talebin de\u011fi\u015fmesi ve daha bir\u00e7ok neden olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Peki, mallar\u0131n fiyatlar\u0131n\u0131n s\u00fcrekli olarak artmas\u0131n\u0131n nedeni nedir? \u0130\u015fte, asl\u0131nda biz de yaz\u0131m\u0131zda bu konuyu yani enflasyon kavram\u0131 hakk\u0131nda merak ettiklerinizi yan\u0131tlayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-enflasyon-nedir\"><strong>Enflasyon Nedir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Enflasyon, halk aras\u0131nda fiyat art\u0131\u015f\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lsa da bu tam olarak do\u011fru de\u011fildir. Enflasyon, mal ve hizmetlerin fiyatlar\u0131n\u0131n genel anlamda s\u00fcrekli olarak artma e\u011filiminde olmas\u0131na denir. Yani tek bir \u00fcr\u00fcnde fiyat art\u0131\u015f\u0131n\u0131n olmas\u0131 enflasyon anlam\u0131na gelmez. Enflasyon s\u00f6z konusu oldu\u011funda 1 y\u0131l \u00f6nce 100 TL\u2019ye ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00e7ok say\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fc bug\u00fcn bundan daha y\u00fcksek fiyata alaca\u011f\u0131n\u0131z anlam\u0131na gelir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Enflasyon T\u00fcrleri Nelerdir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Enflasyon kavram\u0131n\u0131 daha yak\u0131ndan tan\u0131yabilmek i\u00e7in enflasyon t\u00fcrlerinden bahsetmekte fayda var. Enflasyon t\u00fcrleri temelde 3\u2019e ayr\u0131l\u0131r. Bunlar\u0131 \u015fu \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Il\u0131ml\u0131 enflasyon: <\/strong>D\u00fcnyada yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fclen enflasyon t\u00fcrlerinden biri olan \u0131l\u0131ml\u0131 enflasyon, %1- 3 oran\u0131nda g\u00f6r\u00fclen enflasyondur. Burada ileriye d\u00f6n\u00fck olarak fiyatlar\u0131n artmas\u0131 pek \u00f6ng\u00f6r\u00fclmez. Ayr\u0131ca ekonomistler taraf\u0131ndan bu t\u00fcr\u00fcn \u00fclke ekonomisinin canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yararl\u0131 oldu\u011fu da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. Bunun nedeniyse \u0131l\u0131ml\u0131 enflasyonun \u00fcretim ve yat\u0131r\u0131ma \u00f6zendirmesidir.&nbsp;<\/li><li><strong>Y\u00fcksek enflasyon: <\/strong>Enflasyon oran\u0131 genellikle %8-15 aral\u0131\u011f\u0131nda oldu\u011funda y\u00fcksek enflasyon oldu\u011fu varsay\u0131l\u0131r. Bu y\u00fcksek oranlar \u00fclke ekonomilerini olduk\u00e7a olumsuz etkiler ve ilerisi i\u00e7in b\u00fcy\u00fck risk anlam\u0131 ta\u015f\u0131r. Toplumun al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fc de b\u00fcy\u00fck oranda d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Ayr\u0131ca para birimi h\u0131zla de\u011fer kaybeder. Y\u00fcksek enflasyon sorununun \u00e7\u00f6z\u00fclmesi ise kolay olmaz.&nbsp;<\/li><li><strong>Hiperenflasyon: <\/strong>Ayl\u0131k<strong> <\/strong>enflasyon y\u00fczdesinin \u00f6rne\u011fin %50 gibi seviyelere kadar \u00e7\u0131kmas\u0131 durumuna hiperenflasyon denir. Burada \u00fcr\u00fcnlerin fiyatlar\u0131 dur durak demeden art\u0131\u015f g\u00f6sterir. \u00dclkenin para birimi de \u00e7ok ciddi oranda de\u011fer kaybeder. Hiperenflasyon sorununun ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131ysa son derece zor olur.&nbsp;&nbsp;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>H\u0131zlar\u0131na g\u00f6re grupland\u0131r\u0131lan enflasyon t\u00fcrleri bu \u015fekilde olsa da bunlara ek olarak \u00f6nemli bir enflasyon t\u00fcr\u00fcnden daha bahsetmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u00c7ekirdek Enflasyon Nedir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>\u00c7ekirdek enflasyon; g\u0131da ve enerji hari\u00e7 di\u011fer mal ve hizmetlerdeki genel art\u0131\u015f\u0131 yani enflasyonu ifade eder. Bir nevi enflasyonun ge\u00e7ici etkilerden ba\u011f\u0131ms\u0131z tutarak hesaplanmas\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Burada oran, merkez bankalar\u0131nda g\u0131da ve enerji gibi kontrol alt\u0131nda olmayan k\u0131s\u0131mlar\u0131n man\u015fet enflasyondan yani T\u00dcFE (T\u00fcketici Fiyat Endeksi) oran\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131yla elde edilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc mevsim de\u011fi\u015fiklikleri, hava ko\u015fullar\u0131 gibi konular fiyat de\u011fi\u015fikliklerine yol a\u00e7abilir. \u00dcstelik benzin, do\u011fal gaz, alkol ve t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri de arz-talepten ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u015fekilde fiyatland\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Enflasyon Neden Olur?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"724\" height=\"483\" data-id=\"8356\" src=\"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/10\/cekirdek-enflasyon-nedir.jpg\" alt=\"\u00c7ekirdek Enflasyon Nedir\" class=\"wp-image-8356\" srcset=\"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/10\/cekirdek-enflasyon-nedir.jpg 724w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/10\/cekirdek-enflasyon-nedir-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/10\/cekirdek-enflasyon-nedir-585x390.jpg 585w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/10\/cekirdek-enflasyon-nedir-263x175.jpg 263w\" sizes=\"auto, (max-width: 724px) 100vw, 724px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Enflasyonun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n bir\u00e7ok nedeni bulunur. Ancak temelde 3 kayna\u011f\u0131 vard\u0131r. Bu kaynaklar \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir:<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Talep Enflasyonu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Mal veya hizmet arz\u0131n\u0131n yani bir hizmetin veya mal\u0131n belirli bir zaman, piyasa ve fiyatla al\u0131c\u0131 ki\u015filere sunulmas\u0131n\u0131n toplam talep art\u0131\u015f\u0131na yeti\u015fememesi durumunda olur. Bu kayna\u011f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n nedenleri \u015fu \u015fekilde olabilir:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>\u00dclke ekonomisi toparlanma s\u00fcrecine girdi\u011finde<\/li><li>\u0130\u015fsizlik oranlar\u0131nda azalma ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda&nbsp;<\/li><li>Para arz\u0131n\u0131n artmas\u0131yla t\u00fcketimin de artmas\u0131 durumunda<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>\u00dclke ekonomisinde arz, talebi kar\u015f\u0131layamazsa fiyatlar y\u00fckselir. Bu da enflasyona neden olur. Yani ithal edilen ve\/veya \u00fcretilen mallara olan talebin, ekonominin \u00fcretim ve ithalat kapasitesinden yani arzdan h\u0131zl\u0131 artmas\u0131 durumudur. B\u00f6ylece az \u00fcr\u00fcne \u00e7ok talep olaca\u011f\u0131 i\u00e7in fiyatlar artar.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Arz Enflasyonu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Di\u011fer ad\u0131 maliyet enflasyonu olan bu kavram, mallar\u0131n \u00fcretilmesinde ve hizmetlerin sunulmas\u0131nda kullan\u0131lan girdilerin fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015flar\u0131n enflasyon oran\u0131n\u0131 art\u0131rmas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece maliyet artarken toplam arz da azal\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle talep enflasyonuna benzese de kaynaklar\u0131n farkl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle birbirinden ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Yerle\u015fik Enflasyon<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>\u0130nsanlar\u0131n, var olan enflasyonun ilerleyen s\u00fcre\u00e7te de bu \u015fekilde devam edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri \u00fczerine ekonomik durumlar\u0131n\u0131 ayn\u0131 \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in sunduklar\u0131 mal veya hizmetlerin fiyatlar\u0131n\u0131 gelecekteki enflasyon tahminlerine g\u00f6re art\u0131rmalar\u0131 durumudur. Yani mallar\u0131n\u0131 sunanlar\u0131n, mallar\u0131n bedelini belirlerken gelecekte beklenen enflasyon fark\u0131n\u0131 \u00f6nceden almaya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda olan enflasyondur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Enflasyonun Etkileri Nelerdir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"724\" height=\"483\" data-id=\"8357\" src=\"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/10\/enflasyon-cesitleri-nelerdir.jpg\" alt=\"Enflasyon \u00c7e\u015fitleri Nelerdir\" class=\"wp-image-8357\" srcset=\"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/10\/enflasyon-cesitleri-nelerdir.jpg 724w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/10\/enflasyon-cesitleri-nelerdir-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/10\/enflasyon-cesitleri-nelerdir-585x390.jpg 585w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/10\/enflasyon-cesitleri-nelerdir-263x175.jpg 263w\" sizes=\"auto, (max-width: 724px) 100vw, 724px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Enflasyonun \u0131l\u0131ml\u0131 olmas\u0131 bir sorun te\u015fkil etmese de y\u00fcksek oranda ya\u015fanan enflasyon, \u00fclke ekonomisi i\u00e7in tehlikelidir. Enflasyonun topluma olan olumsuz etkilerini \u015fu \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda adaletsizlik<\/li><li>Yat\u0131r\u0131mlarda azalma<\/li><li>Tasarruf etme e\u011filiminde azalma<\/li><li>\u0130\u015f belirsizliklerinde art\u0131\u015f<\/li><li>Bor\u00e7lanma maliyetlerinde y\u00fckseli\u015f<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>T\u00fcm bunlara ek olarak bir \u00fclkede enflasyonun artmas\u0131, \u00fclkenin para biriminin de\u011ferini de d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Bu da \u00fclke ekonomisi i\u00e7in \u00e7\u00f6z\u00fclmesi zaman alacak sorunlara yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Enflasyon Nas\u0131l Hesaplan\u0131r?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-3 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"724\" height=\"483\" data-id=\"8358\" src=\"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/10\/enflasyon-nedir.jpg\" alt=\"Enflasyon Nedir\" class=\"wp-image-8358\" srcset=\"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/10\/enflasyon-nedir.jpg 724w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/10\/enflasyon-nedir-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/10\/enflasyon-nedir-585x390.jpg 585w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2022\/10\/enflasyon-nedir-263x175.jpg 263w\" sizes=\"auto, (max-width: 724px) 100vw, 724px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Resmi enflasyon oranlar\u0131 \u00fclkemizde T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu yani T\u00dc\u0130K taraf\u0131ndan hesaplan\u0131r. Bu hesaplama 2 farkl\u0131 fiyat endeksine g\u00f6re yap\u0131l\u0131r. Bu endeksler \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>\u00dcFE (\u00dcretici Fiyat Endeksi): <\/strong>\u00dcFE, sat\u0131lan \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcreticiden \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra fiyatlar\u0131ndaki de\u011fi\u015fimi \u00f6l\u00e7er.<\/li><li><strong>T\u00dcFE (T\u00fcketici Fiyat Endeksi):<\/strong> T\u00dcFE; ula\u015f\u0131m, g\u0131da gibi t\u00fcketim mal ve hizmetlerin \u00fccretlerindeki a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 ortalama fiyatlar\u0131 inceleyen bir \u00f6l\u00e7\u00fcd\u00fcr.&nbsp;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Ancak bu hesaplaman\u0131n i\u015flemleri biraz kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olabilir. Bu nedenle dilerseniz <a href=\"https:\/\/herkesicin.tcmb.gov.tr\/wps\/wcm\/connect\/ekonomi\/hie\/icerik\/enflasyon+hesaplayici\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">enflasyon hesaplay\u0131c\u0131s\u0131<\/a> arac\u0131n\u0131 kullanarak enflasyon hesaplamas\u0131 yapabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p>Verdi\u011fimiz bilgilerin yararl\u0131 oldu\u011funu umar, sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00fcnler dileriz.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/sigorta-tr\/bireysel\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">MAPFRE Sigorta<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Enflasyon nedir, neden olur?\u201d ve \u201cEnflasyon t\u00fcrleri nelerdir?\u201d sorular\u0131n\u0131n cevaplar\u0131 yaz\u0131m\u0131zda!<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":8359,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[887],"tags":[899],"class_list":["post-8354","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasa","tag-ipucu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8354","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8354"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8354\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8372,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8354\/revisions\/8372"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8359"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}