{"id":9200,"date":"2023-10-02T06:39:20","date_gmt":"2023-10-02T06:39:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/?p=9200"},"modified":"2024-09-18T10:50:58","modified_gmt":"2024-09-18T10:50:58","slug":"hayvanlari-koruma-gunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/dusle\/hayvanlari-koruma-gunu\/","title":{"rendered":"Hayvanlar\u0131 Koruma G\u00fcn\u00fc Hakk\u0131nda Bilinmesi Gerekenler"},"content":{"rendered":"\n

Her y\u0131l 4 Ekim\u2019de Hayvanlar\u0131 Koruma G\u00fcn\u00fc kutlan\u0131yor. Bu \u00f6zel g\u00fcnde hayvan haklar\u0131na y\u00f6nelik fark\u0131ndal\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile hayvanlar\u0131n daha iyi \u015fartlarda ya\u015famas\u0131 i\u00e7in neler yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Yani bu \u00f6zel g\u00fcn sadece kutlanmas\u0131 gereken bir g\u00fcnden \u00f6te bireysel olarak insanlar\u0131n ve devletlerin hayvanlar\u0131 korumak, hayvanlara daha iyi ya\u015fam standartlar\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in yapmas\u0131 gerekenleri belirlemek ve t\u00fcm sene boyunca uygulamak i\u00e7in bir ba\u015flang\u0131\u00e7. Peki, Hayvanlar\u0131 Koruma G\u00fcn\u00fc ne zaman ortaya \u00e7\u0131kt\u0131?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

O halde gelin, bu \u00f6nemli g\u00fcn\u00fcn tarihini, hayvan haklar\u0131na y\u00f6nelik hem d\u00fcnyada hem de T\u00fcrkiye\u2019de yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6\u011frenmeye ba\u015flayal\u0131m. <\/p>\n\n\n\n

Hayvanlar\u0131 Koruma G\u00fcn\u00fc Nas\u0131l Ortaya \u00c7\u0131kt\u0131? <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bu \u00f6zel g\u00fcn\u00fcn temelleri, 1822 y\u0131l\u0131nda \u0130ngiltere\u2019de kurulan Hayvanlar\u0131 Koruma Birli\u011fi ile at\u0131lm\u0131\u015f. Bu birli\u011fin amac\u0131 ise d\u00fcnyada bir arada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm hayvan dostlar\u0131m\u0131z\u0131n daha iyi \u015fartlarda beslenmesi ve korunmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmak. Daha sonras\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 yerlerinde de bu ama\u00e7la birlikler kurulmu\u015f ve t\u00fcm birliklerin bir araya gelmesi ile Hayvan Haklar\u0131 Federasyonu olu\u015fturulmu\u015f. D\u00fcnyada hayvanlar\u0131n neslinin t\u00fckenmesi sorununa dikkat \u00e7ekmek i\u00e7in de federasyon, 4 Ekim\u2019i D\u00fcnya Hayvanlar\u0131 Koruma G\u00fcn\u00fc ilan etmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n

Tabii ki Hayvan Haklar\u0131 Federasyonu\u2019nun kurulmas\u0131, hayvan haklar\u0131 konusunda bireyleri ve devletleri bilin\u00e7lendirmek i\u00e7in at\u0131lan \u00f6nemli bir ad\u0131m olsa da federasyona kat\u0131lan \u00fclkelerle s\u0131n\u0131rl\u0131 bir \u00e7er\u00e7evede \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lm\u0131\u015f. Hayvan haklar\u0131n\u0131n t\u00fcm d\u00fcnyaya yay\u0131lmas\u0131 ise 15 Ekim 1978\u2019de, Paris\u2019te UNESCO taraf\u0131ndan ilan edilen Hayvan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi ile sa\u011flanm\u0131\u015f. <\/p>\n\n\n\n

Hayvan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi Nedir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"Hayvan<\/figure>\n\n\n\n

UNESCO taraf\u0131ndan ilan edilen Hayvan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi, hayvan haklar\u0131na ve hayvanlar\u0131n korunmas\u0131na y\u00f6nelik ilk uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fme olmas\u0131ndan dolay\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemli. Bu bildirgeden sonra devletler, hayvan haklar\u0131 ile ilgili yasa d\u00fczenlemelerine giderken Hayvanlar\u0131 Koruma G\u00fcn\u00fc de k\u00fcresel bir nitelik kazand\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Hayvan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi ile hayvanlar\u0131n da t\u0131pk\u0131 insanlar gibi ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n oldu\u011fu ve hayvanlara yap\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fc muamelenin engellenmesi gerekti\u011fi kabul edildi. Hayvanlar\u0131n ya\u015fam haklar\u0131n\u0131 ve do\u011fal denge i\u00e7inde ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenler, bildirgede yer alan 14 madde ile a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Hayvan haklar\u0131 konusunda k\u00fcresel bir bilin\u00e7 olu\u015fturan Hayvan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi\u2019nin maddeleri ise \u015fu \u015fekilde: <\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. B\u00fct\u00fcn hayvanlar, bu ya\u015famda e\u015fit do\u011far ve ayn\u0131 var olma hakk\u0131na sahiptir.<\/li>\n\n\n\n
  2. Hayvanlar, sayg\u0131 g\u00f6rme hakk\u0131na sahiptir. D\u00fcnya \u00fczerinden ya\u015fayan di\u011fer bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fc olan insan, hayvanlar\u0131 yok edemez ve s\u00f6m\u00fcremez. <\/li>\n\n\n\n
  3. Hi\u00e7bir hayvana k\u00f6t\u00fc davran\u0131lamaz, hayvanlara ac\u0131mas\u0131z ve zalimce bir eylemde bulunulamaz. E\u011fer hayvan\u0131n ya\u015fam\u0131na son verilmesi gerekiyorsa bu eylem, ac\u0131 \u00e7ektirmeden ve korkutmadan yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/li>\n\n\n\n
  4. Yabani hayvanlar\u0131n kendi \u00f6zel do\u011fal \u00e7evrelerinde ya\u015fama haklar\u0131 vard\u0131r. E\u011fitim ama\u00e7l\u0131 bile olsa hi\u00e7bir yabani hayvan, ekosisteminden al\u0131konulamaz ve hayvan\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri k\u0131s\u0131tlanamaz. <\/li>\n\n\n\n
  5. \u0130nsanlar\u0131n \u00e7evresinde ya\u015fayan hayvanlar\u0131n da t\u00fcr\u00fcne uygun ya\u015fam ko\u015fullar\u0131nda ve \u00f6zg\u00fcrce ya\u015fama hakk\u0131 bulunur. <\/li>\n\n\n\n
  6. \u0130nsanlar, yanlar\u0131na ald\u0131klar\u0131 hayvanlara \u00f6m\u00fcr uzunluklar\u0131 boyunca bakmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Hayvanlar terk edilemez ve b\u0131rak\u0131lamaz.<\/li>\n\n\n\n
  7. \u0130\u015flerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan hayvanlar\u0131n i\u015f s\u00fcresi ve yo\u011funlu\u011fu s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hayvanlar\u0131n g\u00fc\u00e7lerini art\u0131racak \u00f6zel beslenme ve dinlenme \u015fartlar\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. <\/li>\n\n\n\n
  8. T\u0131bbi, bilimsel, ticari veya ba\u015fka ama\u00e7larla hayvana psikolojik ve fiziki a\u00e7\u0131dan ac\u0131 \u00e7ektiren deneyler yapmak, hayvan haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. <\/li>\n\n\n\n
  9. Hayvan\u0131n bak\u0131m\u0131 \u00fcstlenildiyse bak\u0131m\u0131 \u00fcstlenen ki\u015filer taraf\u0131ndan hayvan\u0131n bak\u0131m, bar\u0131nma, beslenme ve ta\u015f\u0131nma gibi ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r. <\/li>\n\n\n\n
  10. Hayvanlardan insanlar\u0131n e\u011flencesi olsun diye yararlan\u0131lamaz. Hayvanlar\u0131n seyrettirilmesi ve hayvanlardan yararlan\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc g\u00f6steri, hayvan onuruna ayk\u0131r\u0131d\u0131r. <\/li>\n\n\n\n
  11. Zorunluluk olmaks\u0131z\u0131n bir hayvan\u0131n ya\u015fam\u0131na son verilmesi, ya\u015fama kar\u015f\u0131 su\u00e7tur. <\/li>\n\n\n\n
  12. \u00c7ok say\u0131da yabani hayvan\u0131n ya\u015fam\u0131na son verilmesi amac\u0131yla yap\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc davran\u0131\u015f su\u00e7tur. <\/li>\n\n\n\n
  13. Hayvanlara k\u00f6t\u00fc muamele yapan ve ya\u015fam\u0131na kasteden \u015fiddet sahneleri, sinema ve televizyonlarda yasaklanmal\u0131d\u0131r. <\/li>\n\n\n\n
  14. Hayvanlar\u0131 koruma ve savunma kurallar\u0131 i\u00e7in devletler \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmal\u0131, hayvan haklar\u0131 da insan haklar\u0131 gibi yasayla korunmal\u0131d\u0131r. <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Bildirgenin maddelerinden de anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi hayvan haklar\u0131 konusunda bilin\u00e7lenmek ve insanlar\u0131n hayvanlara iyi davranmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak, asl\u0131nda hayvanlar\u0131 korumak i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gereken temel uygulama. <\/p>\n\n\n\n

    D\u00fcnyada Hayvan Haklar\u0131 <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    Hayvan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi ile t\u00fcm d\u00fcnyada hayvan haklar\u0131 ile ilgili bilin\u00e7lendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ve yasal d\u00fczenlemelerin h\u0131z kazand\u0131\u011f\u0131 kesin. Hayvan haklar\u0131 ile ilgili d\u00fczenleme yapmayan \u00fclkeler bu konuda ad\u0131m atmaya ba\u015flarken hayvanlar\u0131 koruma konusunda \u00f6nc\u00fc olan \u00fclkeler de yasalar\u0131n\u0131 detayland\u0131rmaya devam ediyor. <\/p>\n\n\n\n

    D\u00fcnyada hayvan haklar\u0131 konusunda detayl\u0131 d\u00fczenlemeler yapan \u00fclkelerden biri de \u0130ngiltere. \u0130ngiltere\u2019de evcil hayvanlar\u0131n korunmas\u0131, hayvanat bah\u00e7eleri gibi i\u015fletmelerin d\u00fczenlenmesi, petshop a\u00e7ma gibi pek \u00e7ok konuda yasal d\u00fczenlemeler bulunuyor. Ayn\u0131 \u015fekilde Avusturya ve \u0130svi\u00e7re\u2019de de hayvan haklar\u0131na y\u00f6nelik d\u00fczenlemeler olduk\u00e7a ayr\u0131nt\u0131l\u0131. T\u00fcm bu \u00fclkelerin ortak noktas\u0131 ise yasalar kapsam\u0131nda hayvanlar\u0131 insanlarla e\u015fde\u011fer olarak kabul etmesi. B\u00f6ylece insan haklar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in yap\u0131lan d\u00fczenlemeler gibi hayvan haklar\u0131 i\u00e7in de ayr\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00fczenlemeler yap\u0131l\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n

    Tabii ki baz\u0131 \u00fclkelerde hayvan haklar\u0131 bilinci daha y\u00fcksek ve yap\u0131lan d\u00fczenlemeler daha fazla olsa da bu canl\u0131lar\u0131n gelece\u011fi i\u00e7in yeterli de\u011fil. WWF 2022 Ya\u015fayan Gezegen Raporu\u2019na g\u00f6re d\u00fcnyadaki biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin 1970\u2019den bu yana %69 oran\u0131nda azald\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. Yani d\u00fcnyada ya\u015fayan pek \u00e7ok hayvan yok olma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya.  <\/p>\n\n\n\n

    T\u00fcrkiye\u2019de Hayvan Haklar\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
    \"T\u00fcrkiye<\/figure>\n\n\n\n

    D\u00fcnyada t\u00fcm bu geli\u015fmeler olurken peki, T\u00fcrkiye\u2019de hayvan haklar\u0131 ile ilgili neler oluyor? T\u00fcrkiye\u2019nin hayvan haklar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da Hayvan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi ile ba\u015fl\u0131yor. Bildirgeye imza atan T\u00fcrkiye\u2019de de hayvan haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na y\u00f6nelik yasal d\u00fczenlemeler yap\u0131larak 2004 y\u0131l\u0131nda 5199 Say\u0131l\u0131 Hayvanlar\u0131 Koruma Kanunu y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi. Bu kanunla hayvanlar\u0131n iyi ve uygun muamele g\u00f6rmesi temin edilerek hayvanlar\u0131n korunmas\u0131 sa\u011flan\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n

    Ancak kanunun ilk d\u00fczenlemesinde hayvanlara y\u00f6nelik i\u015flenen su\u00e7lar, Kabahatler Kanunu kapsam\u0131nda yer al\u0131yordu. Bu y\u00fczden su\u00e7u i\u015fleyen ki\u015filere sadece idari para cezas\u0131 kesilebiliyordu. Tabii ki para cezas\u0131, hayvanlar\u0131 korumak i\u00e7in yeterli bir yapt\u0131r\u0131m de\u011fil. Bu nedenle 2021 y\u0131l\u0131nda kanunda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak hayvanlara y\u00f6nelik su\u00e7lar da T\u00fcrk Ceza Kanunu kapsam\u0131na al\u0131nd\u0131. B\u00f6ylelikle art\u0131k hayvanlara y\u00f6nelik i\u015flenen su\u00e7larda da hapis cezas\u0131 gibi daha ciddi yapt\u0131r\u0131mlar bulunuyor. <\/p>\n\n\n\n

    Ancak biliyoruz ki yasal d\u00fczenlemeler d\u0131\u015f\u0131nda insanlar\u0131n da hayvanlara kar\u015f\u0131 sorumluluklar\u0131 b\u00fcy\u00fck. Herkesin bu konuda daha bilin\u00e7li ve duyarl\u0131 olmas\u0131 \u015fart. \u00d6ncelikle \u00e7evremizdeki hayvanlardan ba\u015flayarak onlar\u0131n bak\u0131m, beslenme ve daha iyi standartlarda ya\u015fama haklar\u0131na sahip olmalar\u0131 i\u00e7in elimizden geleni yapmal\u0131y\u0131z. Bir canl\u0131ya yuva olduysak onu b\u0131rakmamak ve bak\u0131m\u0131n\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde yapabilmek olduk\u00e7a \u00f6nemli. \u201cPeki, ne yapmal\u0131y\u0131m?\u201d diye merak ediyorsan\u0131z \u201cEvcil Hayvan Bak\u0131m Rehberi<\/a>\u201d yaz\u0131m\u0131z\u0131 okuyabilirsiniz. <\/p>\n\n\n\n

    Tabii ki hayvanlar\u0131 korumak i\u00e7in yapabileceklerimiz sadece evcil hayvanlar\u0131m\u0131z ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Sokaktaki canlar\u0131 da unutmay\u0131n. \u00d6zellikle k\u0131\u015f mevsimin zorlu \u015fartlar\u0131nda onlar\u0131n hepimizin deste\u011fine ihtiyac\u0131 var. Sokak hayvanlar\u0131 i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri \u00f6\u011frenmek i\u00e7in \u201cK\u0131\u015f\u0131n Sokak Hayvanlar\u0131 \u0130\u00e7in Neler Yap\u0131labilir?<\/a>\u201d yaz\u0131m\u0131z\u0131 okuyabilirsiniz. <\/p>\n\n\n\n

    MAPFRE Sigorta<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Her y\u0131l 4 Ekim\u2019de Hayvanlar\u0131 Koruma G\u00fcn\u00fc kutlan\u0131yor. Bu \u00f6zel g\u00fcnde hayvan haklar\u0131na y\u00f6nelik fark\u0131ndal\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile hayvanlar\u0131n daha iyi…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9204,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[886,382],"tags":[899],"class_list":["post-9200","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dusle","category-gundem","tag-ipucu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9200","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9200"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9200\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9272,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9200\/revisions\/9272"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9204"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}