{"id":9929,"date":"2024-09-03T07:07:13","date_gmt":"2024-09-03T07:07:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/?p=9929"},"modified":"2024-09-18T10:36:46","modified_gmt":"2024-09-18T10:36:46","slug":"maymun-cicegi-hakkinda-neler-biliyoruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/dusle\/maymun-cicegi-hakkinda-neler-biliyoruz\/","title":{"rendered":"Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi Vir\u00fcs\u00fc Hakk\u0131nda Neler Biliyoruz?"},"content":{"rendered":"\n<p>Son g\u00fcnlerde ad\u0131n\u0131 s\u0131k\u00e7a duydu\u011fumuz bir vir\u00fcs bulunuyor. Bu da tabii ki maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi. Afrika\u2019y\u0131 etkisi alt\u0131na alan bu vir\u00fcs i\u00e7in D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc k\u00fcresel acil durum ilan etti. Durum b\u00f6yle olunca da herkesin akl\u0131nda tek bir soru var. Yeni bir pandeminin e\u015fi\u011finde miyiz? Tabii ki bu soruya cevap vermek i\u00e7in maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgiye sahip olmak \u015fart.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>O halde gelin, maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcyle ilgili neler biliyoruz, t\u00fcm detaylar\u0131 ile incelemeye ba\u015flayal\u0131m.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi Vir\u00fcs\u00fc Nedir?&nbsp;<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Mpox olarak da adland\u0131r\u0131lan maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi; \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131 ile benzer semptomlara sahip olan, hayvandan insana ve insandan insana bula\u015fabilen bir vir\u00fcs. Ad\u0131n\u0131n maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi olmas\u0131n\u0131n sebebi ise bu vir\u00fcs\u00fcn ilk olarak 1958 y\u0131l\u0131nda Danimarka Kopenhag\u2019a Demokratik Kongo<\/p>\n\n\n\n<p>Cumhuriyeti&#8217;nden deney hayvan\u0131 olarak getirilen maymunlarda lezyonlar\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi \u00fczerine<\/p>\n\n\n\n<p>yap\u0131lan incelemelerde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak do\u011fal rezervuarlar\u0131n\u0131n maymunlar oldu\u011funa dair kesin bir kan\u0131t bulunmuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcne duyarl\u0131 ip sincaplar\u0131, a\u011fa\u00e7 sincaplar\u0131, f\u0131nd\u0131k fareleri gibi \u00e7e\u015fitli hayvan t\u00fcrleri mevcut. Genellikle kemirgenlerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc tahmin edilse de do\u011fada vir\u00fcs dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131n nas\u0131l oldu\u011fu hen\u00fcz netlik kazanmam\u0131\u015f bir konu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi Vir\u00fcs\u00fc Daha \u00d6nce G\u00f6r\u00fcld\u00fc m\u00fc?&nbsp;&nbsp;<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>\u015eu anda ad\u0131n\u0131 s\u0131k\u00e7a duydu\u011fumuz maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc, ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan da anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi 1958 y\u0131l\u0131ndan beri bilinen bir vir\u00fcs t\u00fcr\u00fc. Ancak insanlarda hastal\u0131k g\u00f6r\u00fclmesi 1970 y\u0131l\u0131na dayan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131, ilk olarak 1970 y\u0131l\u0131nda Demokratik Kongo Cumhuriyeti&#8217;nde 9 ya\u015f\u0131nda bir erkek \u00e7ocukta g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f. O tarihten itibaren insanlarda da maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmeye devam edilmi\u015f. Vakalar\u0131n \u00e7o\u011fu ise Afrika\u2019n\u0131n k\u0131rsal ve ya\u011fmur orman\u0131 b\u00f6lgelerinden bildirilmi\u015f. Ancak zaman ge\u00e7tik\u00e7e vir\u00fcs, Afrika\u2019n\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerine ve \u015fehirlerine yay\u0131lmaya devam etmi\u015f.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>2003 y\u0131l\u0131nda ise Afrika d\u0131\u015f\u0131ndaki ilk Mpox salg\u0131n\u0131, 70&#8217;in \u00fczerinde maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vakas\u0131 ile&nbsp; Amerika Birle\u015fik Devletleri&#8217;nde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f. \u0130lerleyen y\u0131llarda da \u00f6zellikle Afrika\u2019dan ba\u015fka \u00fclkelere seyahat eden ki\u015filerde bu vir\u00fcse rastlanm\u0131\u015f. 2022 y\u0131l\u0131nda ise 100\u2019den fazla \u00fclkede birden fazla maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vakas\u0131 tespit edilmi\u015f.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu vir\u00fcs\u00fcn g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201cYeni bir k\u00fcresel pandemi mi?\u201d endi\u015fesi yaratmas\u0131n\u0131n sebebi ise 2024 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda vakalar\u0131n artmas\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc 1 Ocak 2022 ile 30 Haziran 2024 aras\u0131nda D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne, 116 \u00fclkeden toplam 99.176 laboratuvar taraf\u0131ndan<\/p>\n\n\n\n<p>do\u011frulanm\u0131\u015f Mpox vakas\u0131 ve 208 \u00f6l\u00fcm bildirilmi\u015ftir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi Vir\u00fcs\u00fc Nas\u0131l Bula\u015f\u0131yor?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc hem hayvanlardan hem de insanlardan bula\u015fabiliyor. Enfekte olmu\u015f bir hayvan\u0131n \u0131s\u0131rmas\u0131, t\u0131rmalamas\u0131 gibi yak\u0131n temas sonucu hayvanlardan insana vir\u00fcs ge\u00e7ebiliyor. Ayr\u0131ca \u00e7i\u011f ve az pi\u015fmi\u015f bir \u015fekilde enfekte hayvanlar\u0131n etleri ve enfekte hayvanlardan elde edilen \u00fcr\u00fcnleri yemek de hastal\u0131\u011f\u0131n bula\u015fmas\u0131 i\u00e7in olas\u0131 bir risk fakt\u00f6r\u00fc.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Vir\u00fcs\u00fcn insandan insana bula\u015fmas\u0131 i\u00e7in de uzun s\u00fcreli yak\u0131n temas gerekli. Bu nedenle daha \u00e7ok sar\u0131lma, \u00f6p\u00fc\u015fme, cinsel temas sonucunda vir\u00fcs\u00fcn bula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Ayr\u0131ca enfekte olan bir ki\u015finin temas etti\u011fi havlu, yatak \u00e7ar\u015faf\u0131 gibi y\u00fczeylere ve e\u015fyalara temas etmek de vir\u00fcs\u00fcn bula\u015fmas\u0131na neden olabiliyor.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi Hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n Belirtileri Neler?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"724\" height=\"483\" src=\"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2024\/08\/maymun-cicegi-hastaliginin-belirtileri-neler.jpg\" alt=\"Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi Hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n Belirtileri Neler\" class=\"wp-image-9915\" style=\"width:779px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2024\/08\/maymun-cicegi-hastaliginin-belirtileri-neler.jpg 724w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2024\/08\/maymun-cicegi-hastaliginin-belirtileri-neler-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2024\/08\/maymun-cicegi-hastaliginin-belirtileri-neler-585x390.jpg 585w, https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/media\/2024\/08\/maymun-cicegi-hastaliginin-belirtileri-neler-263x175.jpg 263w\" sizes=\"auto, (max-width: 724px) 100vw, 724px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Mpox vir\u00fcs\u00fcn\u00fc alan bir ki\u015fide maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi belirtileri, kulu\u00e7ka d\u00f6neminden sonra ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Vir\u00fcs\u00fcn kulu\u00e7ka d\u00f6nemi ise 1 ila 21 g\u00fcn aras\u0131nda de\u011fi\u015febiliyor.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kulu\u00e7ka d\u00f6neminden sonra ortaya \u00e7\u0131kabilecek maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi belirtilerini ise \u015fu \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ate\u015f<\/li>\n\n\n\n<li>Yo\u011fun ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Lenfadenopati (lenf d\u00fc\u011f\u00fcmlerinin b\u00fcy\u00fcmesi)<\/li>\n\n\n\n<li>S\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Kas a\u011fr\u0131lar\u0131&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Yo\u011fun halsizlik<\/li>\n\n\n\n<li>Y\u00fcz, avu\u00e7 i\u00e7leri, ayak tabanlar\u0131, kas\u0131k gibi v\u00fccudun \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinde deri d\u00f6k\u00fcnt\u00fcleri ve lezyonlar<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filerde semptomlar\u0131n genellikle 2-4 hafta s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc biliniyor. Ancak ki\u015finin ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi ve altta yatan kronik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131, hastal\u0131\u011f\u0131n daha a\u011f\u0131r ge\u00e7mesine sebep olabiliyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi Hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n Tedavisi Var m\u0131?&nbsp;<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 \u015fu anda etkisi tam olarak kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir tedavi bulunmuyor. Hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar devam ediyor. Bunun yan\u0131 s\u0131ra <a href=\"https:\/\/www.who.int\/news-room\/questions-and-answers\/item\/mpox\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn de belirtti\u011fi<\/a> gibi Mpox vir\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131lar\u0131n bulundu\u011fu s\u00f6ylenebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131 ile benzer semptomlara sahip bu hastal\u0131k i\u00e7in de benzer koruma y\u00f6ntemlerinin etkili oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f. Ancak D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc, sadece vir\u00fcse maruz kalma riski y\u00fcksek gruplara a\u015f\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirterek toplu a\u015f\u0131lamay\u0131 \u00f6nermiyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca \u00e7i\u00e7ek a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131na belirli bir d\u00fczeyde kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 biliniyor. Tabii ki bu konu hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalar hala devam ediyor. Ortaya \u00e7\u0131kan bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ise \u00fclkemizde \u00e7i\u00e7ek a\u015f\u0131s\u0131 uyguland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7i\u00e7ek a\u015f\u0131s\u0131 olanlar\u0131n maymun \u00e7i\u00e7e\u011fine kar\u015f\u0131 belirli oranda korundu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131sacas\u0131 maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc, asl\u0131nda 2022 y\u0131l\u0131ndan beri d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 \u00fclkelerinde g\u00f6r\u00fclen bir vir\u00fcs. \u015eu anda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir panik ortam\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131n sebebi ise vakalarda art\u0131\u015f\u0131n devam ediyor olmas\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tabii ki ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Covid-19 pandemisinden sonra da \u201cTekrar m\u0131 ayn\u0131 \u015feyi ya\u015fayaca\u011f\u0131z?\u201d endi\u015fesine kap\u0131lmak olduk\u00e7a do\u011fal. Ancak uzmanlar, maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n Covid-19 kadar h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yay\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cPeki, ne yapaca\u011f\u0131m?\u201d diyorsan\u0131z Mpox vir\u00fcs\u00fcne sahip biriyle yak\u0131n temasta bulundu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z 21 g\u00fcn boyunca semptomlar\u0131 g\u00f6zlemlemeye, el hijyenine dikkat etmeye, \u00f6ks\u00fcr\u00fcrken veya hap\u015f\u0131r\u0131rken burnunuz ile a\u011fz\u0131n\u0131z\u0131 bir mendille kapatmaya ve m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi zay\u0131f ki\u015filer, \u00e7ocuklar veya hamile kad\u0131nlara temas etmemeye dikkat edebilirsiniz.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>MAPFRE Sigorta<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni bir pandemi endi\u015fesi yaratan maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi hakk\u0131nda t\u00fcm merak edilen sorular\u0131n cevab\u0131 blog yaz\u0131m\u0131zda!<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9916,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[886,382],"tags":[899,901],"class_list":["post-9929","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dusle","category-gundem","tag-ipucu","tag-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9929","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9929"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9957,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9929\/revisions\/9957"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9916"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mapfre.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}