Araç plakası, bir aracın resmi kimliği sayılır ve trafik kayıtlarının tutulmasında, denetimlerde ve güvenlik süreçlerinde önemli bir rol oynar. Bu nedenle plakanın düşmesi, çalınması ya da tamamen kaybolması yalnızca araç sahibi için değil, trafikteki diğer sürücüler için de ciddi sorunlar yaratabilir.
Kayıp bir plaka yanlış kişilerin eline geçerse yasa dışı işlerde kullanılabilir ve sizin hiç haberiniz olmadan işlenen trafik ihlalleri tarafınıza yansıyabilir. Öte yandan plakasız araç kullanmak, Karayolları Trafik Kanunu’na göre ağır cezaların yanı sıra aracın trafikten men edilmesine kadar varan yaptırımlara neden olur. Bu nedenle plaka kaybı yaşadığınız anda hem hukuki hem de maddi sorun yaşamamak için süreci vakit kaybetmeden doğru şekilde yönetmek gerekir.
O halde gelin; plakanız düştüğünde, kaybolduğunda ya da çalındığında yapmanız gerekenleri ve plaka yenileme sürecinin tüm aşamalarını birlikte inceleyelim.
Plaka Kaybolursa veya Çalınırsa Ne Yapılır?
Aracınızın ön veya arka plakasının ya da her ikisinin birden olmadığını fark ettiğiniz anda yapmanız gereken ilk şey tabii ki durumun bir kayıp mı, yoksa hırsızlık mı olduğunu değerlendirmektir. Eğer plakanızın gevşeyip düştüğünü düşünüyorsanız öncelikle aracınızı park ettiğiniz yeri ve son kullandığınız güzergahı kontrol edebilirsiniz. Ancak plakanızı bulamıyorsanız veya çalındığından şüpheleniyorsanız vakit kaybetmeden harekete geçmelisiniz. Çünkü adınıza kayıtlı bir plakanın kötü niyetli kişilerce kullanılması, yasa dışı olaylara karışılması veya trafik cezaları gibi durumlarda sizi hukuki olarak zor durumda bırakabilir. Böyle durumlarla karşılaşmamak için de hızlı bir şekilde plaka kayıp bildiriminde bulunmanızda fayda var.
Kayıp bildirimi için en yakın Emniyet Müdürlüğüne veya Jandarma Komutanlığına giderek başvuruda bulunabilirsiniz. Başvuru sırasında araç ruhsatınız, kimlik bilgileriniz ve varsa durumu gösteren tutanak olmalıdır. Kayıp bildirimi sonrasında mevcut plakanız sistem üzerinden iptal edilir ve yenisinin çıkarılması için gerekli işlem süreci başlatılır.
Ayrıca kayıp bildirimini e-Devlet üzerinden de yapmanız mümkün. e-Devlet sistemine giriş yapıp “Kayıp Plaka Bildirimi” sayfasından adınıza tescilli aracın plakası hakkında bildirimde bulunabilirsiniz.
Plaka Yenileme Süreci Nasıl İşler?
Plakanız kaybolduğunda, çalındığında ya da artık okunamayacak kadar yıprandığında devreye giren işlem plaka yenileme olarak adlandırılır. Bu süreç tamamen resmidir ve belirli adımlarla ilerler. Bu adımları ise şu şekilde sıralayabiliriz:
- Öncelikle araç sahibinin bulunduğu il veya ilçedeki Trafik Tescil Şube Müdürlüğüne başvuru yapması gerekir. Başvuru sırasında ruhsat, kimlik belgesi ve yenileme nedenini açıklayan kısa bir dilekçeyi hazır bulundurmanız yeterlidir.
- Plaka, kayıp ya da çalıntı durumundaysa başvuru öncesinde mutlaka en yakın karakola gidip tutanak tutturmalısınız. Bu tutanak, plakanın sistemde “kayıp/çalıntı” olarak işlenmesini sağlar ve olası kötüye kullanım risklerinin önüne geçer. Ayrıca yeni plaka düzenlenmesinin zorunlu adımlarından biridir.
- Trafik Tescil Şubesine başvurunuz alındığında yenileme süreci resmi olarak başlar. Eğer plakanız sadece kırılmışsa veya zarar görmüşse mevcut plakanın teslim edilmesi nedeniyle işlemler çok daha hızlı ilerleyebilir. Ancak plaka tamamen kayıpsa ya da çalındıysa hem iptal işleminin yapılması hem de güvenlik kontrollerinin tamamlanması gerektiği için süreç biraz daha uzun sürebilir. Bazı trafik birimleri bu aşamada araç sahibine geçici plaka veya geçici izin belgesi verebilir. Bu belge, yeni plaka basılana kadar aracı sınırlı süreyle trafiğe çıkarabilmenizi sağlar. Ancak sürenin kısa olduğunu ve geçici belgenin bitiş tarihinden önce yeni plakanın mutlaka teslim alınması gerektiğini unutmayın.
- Plaka yenileme onayı verildiğinde araç sahibi Şoförler Odası plaka basım merkezine yönlendirilir. Yeni plaka burada resmi ölçülere ve standartlara uygun şekilde hazırlanır. Çoğu durumda plaka aynı gün içinde basılır ve size teslim edilir.
- Son adım ise plakanın araca düzgün şekilde monte edilmesidir. Bu işlem tamamlandığında yenileme süreci tamamen kapanmış olur.
Plaka Yenilerken Plaka Numarası Değişir mi?
Plaka yenileme adımlarında da belirttiğimiz gibi plakanız kaybolduğunda veya çalındığında aracın tescilli olduğu trafik tescil birimine ya da ikamet ettiğiniz yerdeki trafik tescil kuruluşuna başvurmanız gerekir. Bu başvurudan sonra ilgili birim, Emniyet Genel Müdürlüğünün belirlediği harf-rakam sırasına uygun şekilde aracınıza yeni bir plaka numarası atar. Yani kaybolan ya da çalınan plakanın aynı numarayla yeniden basılması mümkün değildir.
Kısacası plaka kaybolma veya çalınma durumunda eski plaka tamamen iptal edilir ve yerine sistemin verdiği farklı bir numara tanımlanır. Böylece aracın tescil numarası da resmi olarak değişmiş olur.
Ancak şunu belirtelim; plaka sadece yıpranma, hasar ya da okunamaz hale gelme nedeniyle yenileniyorsa mevcut plaka numarası korunur ve yalnızca fiziksel plaka değiştirilir.
Plakasız Trafiğe Çıkılır mı?
Plaka kaybolması durumunda dikkat edilmesi gereken bir diğer konu ise plaka yenilenene kadar trafiğe çıkılması durumu. Eğer izin belgeniz yoksa plakasız trafiğe çıkmanız durumunda cezalarla karşılaşmanız mümkün. Çünkü plakasız trafiğe çıkmak, trafik ihlalleri arasında yer alır. Bu ihlalin sonucunda da hem para cezası hem de ceza puanı ile karşılaşabilirsiniz.
“Peki, plakasız trafiğe çıkmanın cezası ne kadar?” diye merak ediyorsanız 2025 yılı için bu trafik ihlalinin ceza tutarı 15.712 TL’dir. Para cezasına ek olarak 20 ceza puanı da sürücü belgenize işlenir.
Kısacası araç plakasının kaybolması halinde plakasız trafiğe çıkarsanız trafik cezası ile karşılaşmanız mümkün. Bu nedenle hem maddi açıdan zarara uğramamak hem de trafikte güvenliği sağlamak için trafik kurallarına uymanız oldukça önemli.
Ancak unutmayın ki tüm trafik kurallarına uysanız bile trafikte beklenmedik risklerle karşılaşabilirsiniz. Bu nedenle trafikte karşılaşabileceğiniz olumsuz durumlara karşı da önlem almanızda fayda var. “Peki, nasıl önlem alacağım?” diyorsanız MAPFRE Sigorta her zaman yanınızda.
Size sürüş esnasında güven sağlayan kasko sigortası sayesinde karşılaşabileceğiniz riskler nedeniyle oluşabilecek hasarlardan kaynaklı maddi yükümlülüğü minimum seviyeye indirebilirsiniz. İhtiyaç ve taleplerinize uygun kasko sigorta poliçesini oluşturmak için ise kasko sigorta teklifi sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
MAPFRE Sigorta