Kentsel dönüşümde ev sahibinin hakları, riskli yapıların yenilenmesi sürecinde en çok merak edilen konular arasında yer alır. Kentsel dönüşüm sürecinde ev sahibi hakları, kira yardımı, kredi desteği ve yasal süreçler hakkında bilmeniz gerekenler bu yazımızda!
Türkiye’nin deprem riski taşıyan bölgelerinde güvenli yaşam alanlarına duyulan ihtiyaç, kentsel dönüşüm uygulamalarının önemini artırmaktadır.
Mapfre Sigorta olarak, geleceğinizi güvence altına alırken yalnızca sigorta çözümlerimizle değil, bilgilendirici içeriklerimizle de yanınızda olmayı önemsiyoruz. Bu yazıda kentsel dönüşüm sürecinde ev sahiplerinin sahip olabileceği hakları, dikkat edilmesi gereken noktaları ve süreç boyunca değerlendirilebilecek destek mekanizmalarını genel hatlarıyla ele alıyoruz.
1. Riskli Yapı Tespiti ve İtiraz Süreci
Kentsel dönüşüm süreci, bir yapının teknik olarak riskli olduğunun tespit edilmesiyle başlayabilir. Riskli yapı tespiti için ilgili mevzuat kapsamında yetkilendirilmiş kurum ve kuruluşlara başvuru yapılabilmektedir.
Riskli Yapı Tespiti Başvurusu
Kat maliklerinden biri veya birden fazlası, mevzuatta belirtilen şartlar doğrultusunda riskli yapı tespiti talebinde bulunabilir. Başvuru süreçleri ve gerekli belgeler ilgili kurumlar tarafından belirlenmektedir.
Riskli Yapı Tespitine İtiraz
Riskli yapı raporuna ilişkin itiraz mekanizmaları mevzuat kapsamında düzenlenmektedir. İtiraz süreleri ve değerlendirme usulleri zaman zaman güncellenebileceğinden, başvuru öncesinde ilgili kurumların güncel uygulamalarının kontrol edilmesi önerilir.
İtiraz halinde rapor, ilgili mevzuatta belirlenen teknik ve idari süreçler çerçevesinde yeniden değerlendirilebilir.
2. Karar Alma Sürecinde Maliklerin Rolü
Riskli yapı tespitinin kesinleşmesinin ardından, taşınmazın geleceğine ilişkin karar alma süreçleri başlar. Bu süreçlerde uygulanacak çoğunluk esasları ve karar mekanizmaları ilgili mevzuat hükümlerine göre belirlenmektedir.
Maliklerin karar alma süreçlerine katılım hakkı bulunmakta olup, kararlara ilişkin uyuşmazlıklar ortaya çıkması halinde mevzuatta öngörülen yasal başvuru yolları değerlendirilebilir. Bu tür durumlarda hak kaybı yaşanmaması adına uzman hukuk desteği alınması faydalı olabilir.
3. Kentsel Dönüşümde Mali Destekler
Kentsel dönüşüm kapsamında hak sahiplerine yönelik çeşitli destek mekanizmaları uygulanabilmektedir. Bu desteklerin kapsamı, başvuru koşulları ve tutarları ilgili mevzuat ve kamu kurumlarının güncel düzenlemelerine göre değişiklik gösterebilir.
Kira Yardımı ve Taşınma Desteği
Riskli yapıların tahliye edilmesi sonrasında hak sahipleri ve belirli şartları sağlayan kullanıcılar için kira yardımı veya taşınma desteği gibi uygulamalar söz konusu olabilmektedir. Destek tutarları, ödeme süreleri ve başvuru şartları dönemsel olarak güncellenebildiğinden güncel bilgilerin resmi kaynaklardan takip edilmesi önemlidir.
Faiz Destekli Kredi İmkânları
Kentsel dönüşüm projelerinde belirli şartların sağlanması halinde faiz destekli kredi uygulamalarından yararlanılabilmektedir. Kredi koşulları, destek oranları ve başvuru süreçleri ilgili kurumlar ve finans kuruluşları tarafından belirlenmektedir.
Vergi ve Harç Avantajları
Kentsel dönüşüm kapsamında gerçekleştirilen bazı işlemlerde vergi, harç ve ücret avantajları uygulanabilmektedir. Ancak bu avantajların kapsamı, işlemin niteliğine ve güncel mevzuata göre farklılık gösterebilir. İşlem öncesinde ilgili kurum ve kuruluşlardan güncel bilgi alınması önerilir.
4. Müteahhit ile Yapılan Sözleşmelerde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kentsel dönüşüm projelerinde müteahhit firma ile yapılan sözleşmeler, tarafların hak ve yükümlülüklerini belirleyen önemli hukuki belgelerdir.
Sözleşme imzalanmadan önce aşağıdaki konuların dikkatle değerlendirilmesi faydalı olabilir:
- Teknik şartnamenin ayrıntılı şekilde incelenmesi
- İnşaat süresinin açık şekilde belirtilmesi
- Teslim koşullarının netleştirilmesi
- Olası gecikmelere ilişkin hükümlerin değerlendirilmesi
- Teminat mekanizmalarının gözden geçirilmesi
Hak sahiplerinin sözleşme imzalamadan önce hukuki ve teknik danışmanlık alması, ilerleyen süreçlerde oluşabilecek uyuşmazlıkların önlenmesine katkı sağlayabilir.
5. Yeni Yapıdaki Bağımsız Bölüm Dağılımı
Kentsel dönüşüm sonrasında bağımsız bölümlerin dağılımı yapılırken çeşitli değerleme kriterleri dikkate alınabilmektedir. Kat, cephe, kullanım alanı, konum ve diğer özellikler bağımsız bölüm değerlerini etkileyebilmektedir. Dağıtım süreçlerinde kullanılan yöntemler ve değerleme esasları projeye göre farklılık gösterebilir. Hak sahipleri, kendilerine sunulan plan ve değerleme raporlarını dikkatle incelemeli, gerektiğinde uzman görüşü almalıdır.
Yeni Evinizi Sigorta Güvencesiyle Destekleyin!
Kentsel dönüşüm sonrasında yenilenen konutunuzun korunması için ihtiyaçlarınıza uygun sigorta çözümlerini değerlendirebilirsiniz. Sigorta kapsamı; seçilen ürün, teminatlar, özel şartlar ve poliçe limitlerine göre değişiklik gösterebilir.
Mapfre Sigorta’nın Konutlar İçin Çağdaş Güvence Sigortası kapsamında, poliçede belirtilen şartlar ve limitler dahilinde yangın, dahili su, cam ve ayna kırılması, kira kaybı, alternatif ikamet ve taşınma masrafları gibi çeşitli teminatlar sunulabilmektedir.
Daha ekonomik bir çözüm arayan kullanıcılar için sunulan Bütçeye Dost Konut Sigortası ise poliçede belirtilen kapsam dahilinde yangın, dahili su, cam kırılması, sabit dekorasyon ve enkaz kaldırma masrafları gibi teminatları içerebilmektedir. İhtiyaca göre deprem ve sel-su baskını gibi ek teminat seçenekleri de değerlendirilebilir.
Deprem riskine karşı ise Zorunlu Deprem Sigortası (DASK), ilgili mevzuat kapsamında belirlenen esaslar doğrultusunda güvence sağlamaktadır. DASK ile konut sigortaları farklı kapsamlar sunar ve birbirini tamamlayıcı nitelikte değerlendirilebilir.
Sigorta ürünü seçmeden önce poliçe özel şartlarının, genel şartların ve teminat kapsamlarının dikkatle incelenmesi önerilir.
Kentsel Dönüşümü Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Kentsel dönüşümde kiracılar desteklerden yararlanabilir mi?
Riskli yapılarda ikamet eden kiracılar, ilgili mevzuatta belirtilen şartları sağlamaları halinde taşınma yardımı veya diğer desteklerden yararlanabilir. Destek kapsamı ve tutarları dönemsel olarak değişiklik gösterebilir.
Evim riskli yapı olarak tespit edilirse hemen yıkılır mı?
Riskli yapı tespiti sonrasında tahliye ve yıkım süreçleri ilgili mevzuatta belirlenen usuller çerçevesinde yürütülür. Uygulanacak süreler ve prosedürler güncel düzenlemelere göre farklılık gösterebilir.
Müteahhit inşaatı tamamlayamazsa ne olur?
Bu durumda taraflar arasındaki sözleşme hükümleri önem taşır. Teminat mektubu, bina tamamlama sigortası veya diğer güvence mekanizmaları bulunuyorsa süreç bu hükümler çerçevesinde değerlendirilebilir. Somut olayın özelliklerine göre hukuki destek alınması faydalı olabilir.
Kentsel dönüşümde vergi ve harç avantajları bulunur mu?
Kentsel dönüşüm kapsamında gerçekleştirilen bazı işlemlerde mevzuatta öngörülen vergi ve harç avantajları uygulanabilmektedir. Ancak kapsam ve uygulama koşulları değişebileceğinden işlem öncesinde ilgili kurumlardan güncel bilgi alınması önerilir.